Τετάρτη, 21 Απριλίου 2010

Μια ιστορική Συνέντευξη του Τάσσου Παπαδόπουλου στον Γιώργο Χριστοδουλίδη

Έτοιμος να αναλώσει όσες δυνάμεις έχει και να αξιοποιήσει τις διασυνδέσεις του για να ασκηθεί πίεση στην Τουρκία για το Κυπριακό, δηλώνει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και υποψήφιος για επανεκλογή Τάσσος Παπαδόπουλος.

Σε συνέντευξη που μας παραχώρησε, επισημαίνει πως όσοι διαφωνούν ότι η συνολική λύση του Κυπριακού θα προκύψει από την διαπραγμάτευση των ουσιωδών πτυχών του Κυπριακού στο πλαίσιο της Συμφωνίας Γκαμπάρι, είναι αυτοί που ίσως θέλουν την επαναφορά του σχεδίου Ανάν. Ο κ. Παπαδόπουλος εκφράζει την βεβαιότητα πως η τουρκική πλευρά θα επιμείνει σε μια μελλοντική διαπραγμάτευση στο σχέδιο Ανάν.

Εξάρει την σημασία του γεγονότος ότι η Συμφωνία αυτή υποστηρίζεται ομόφωνα από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας και ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Τουρκία, και όχι εμάς όπως σημειώνει, τον περασμένο Δεκέμβριο να προωθήσει ενεργά την υιοθέτηση και εφαρμογή της.

Ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος αναλύει τη θέση του για τον διαμοιρασμό της εξουσίας με τους Τουρκοκύπριους απορρίπτοντας την λογική της αριθμητικής ισότητας και προκρίνοντας μια συμφωνημένη αναλογία ανάληψης των αξιωμάτων με ελεύθερη επιλογή. Απορρίπτει την επίκριση ότι υποβαθμίζει τον παράγοντα Τουρκοκύπριοι, διαβεβαιώνοντας ότι αυτούς θεωρεί άμεσους συνομιλητές και την Τουρκία συνομιλητή εκ του σύνεγγυς.

Για τον κατάλογο των αρνητικών γεγονότων στο Κυπριακό που επικαλούνται οι πολιτικοί του αντίπαλοι, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, χωρίς να υποτιμά ή να υποβαθμίζει αυτά που συμβαίνουν, παρατήρησε ότι πολλά από αυτά αφορούν εντυπώσεις και όχι ουσία και προσθέτει ότι σημασία έχει το γεγονός ότι η τουρκική πλευρά δεν πέτυχε τον στόχο της αναγνώρισης.

Σε ό,τι αφορά την ενταξιακή πορεία της Τουρκία δηλώνει πως το κλίμα στην ΕΕ μας επιτρέπει τώρα να είμαστε πιο απαιτητικοί. «Κάποτε ήμασταν μόνοι μας, τώρα είναι κι’ άλλοι», αναφέρει και εξηγεί με ποιο τρόπο η Κυπριακή Δημοκρατία χρησιμοποιεί τα λεγόμενα 62 μικρά βέτο.

Στην εσωτερική διακυβέρνηση δηλώνει κατηγορηματικά ότι έχει επιτευχθεί πραγματική αλλαγή και υπενθυμίζει την εξυγίανση, όπως αναφέρει, την οικονομίας. «Από το 1971 για πρώτη φορά δεν έχουμε ελλειμματικό προϋπολογισμό», παρατηρεί και συμπεριλαμβάνει στον κατάλογο με τα μεγάλα επιτεύγματα την εισαγωγή του ευρώ αλλά και την προώθηση της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης η οποία, προσθέτει, θα είναι κτήμα των επόμενων γενιών.

Ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ποιες είναι οι θέσεις των κ.κ. Χριστόφια και Κασουλίδη στο Κυπριακό, ενώ όσον αφορά τον β’ γύρο των εκλογών, αναφέρει ότι η υποψηφιότητα του απευθύνεται στους ψηφοφόρους και ότι το ζήτημα των συνεργασιών μεταξύ ηγεσιών των κομμάτων «είναι μια άλλη υπόθεση».

-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ερ. Σε ποια συγκεκριμένη κατεύθυνση θα κινηθείτε στο Κυπριακό αν επανεκλεγείτε και τι θα προτάξετε ώστε να δημιουργηθούν προϋποθέσεις επανέναρξης του διαλόγου που θα οδηγήσει σε λύση του Κυπριακού;


Απ. Θα αναλώσω όσες δυνάμεις έχω, όσες επαφές έχω, όσες διασυνδέσεις έχω για να πείσω αυτούς που πρέπει να ασκήσουν έντονες πιέσεις στην Τουρκία. Φροντίζω αυτό να το κάνω και τώρα, το κάνω κάθε μέρα, απλώς δεν το διαφημίζω όπως οι άλλοι. Πιστεύω όμως ότι ο πολίτης κρίνει με βάση τις πράξεις και τα έργα.
Φυσικά, εξ ορισμού διάλογος σημαίνει να μιλούν δύο. Το δεύτερο προαπαιτούμενο είναι το αντικείμενο του διαλόγου να είναι καθορισμένο ώστε να μην οδηγείται σε άκαρπες ακαδημαϊκές συζητήσεις. Από παντού διαφαίνεται ότι όλοι προσδοκούν σε μια κινητικότητα στο Κυπριακό αμέσως μετά τις προεδρικές εκλογές. Επομένως, πρώτο μέλημα για μας είναι αμέσως μετά τις προεδρικές εκλογές να κάνουμε την δική μας προσπάθεια προτείνοντας ξανά συγκεκριμένα μέτρα για την έναρξη διαλόγου στη βάση της Συμφωνίας Γκαμπάρι. Εχοντας επιτύχει τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να δηλώνουν ομόφωνα ότι αυτή είναι η μόνη πορεία, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με επίσημα συμπεράσματα να καλεί την Τουρκία-όχι και τις δύο πλευρές- να προωθήσει ενεργά την υιοθέτηση της Συμφωνίας της 8ης Ιουλίου, θα ήταν πιστεύω μεγάλη παράλειψη από μέρους μας και σφάλμα εμείς οι ίδιοι να εγκαταλείψουμε μια σοβαρή ασπίδα που μας παρέχει εκείνη η Συμφωνία για να γίνει ουσιαστικός διάλογος επί της ουσίας του Κυπριακού. Πέραν της Συμφωνίας Γκαμπάρι, υπάρχει και η επιστολή του των 15 σημείων, στα οποία όχι μόνον επαναλαμβάνονται τα θέματα αρχής αλλά και καθορίζεται και το πώς πρακτικά θα γίνουν οι συνομιλίες. Θα ήθελα εδώ να τονίσω ότι αυτή η επιστολή είναι επίσης συμφωνημένη. Ο κ. Γκαμπάρι δεν την έστειλε αυθαίρετα. Το περιεχόμενο της είχε γίνει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ του κ. Ταλάτ και εμένα, χωριστά βεβαίως, συμφωνήθηκε το κείμενο, μας την απέστειλε και απαντήσαμε ότι τη δεχόμαστε χωρίς επιφύλαξη. Τι λέει η επιστολή; Ότι θα συσταθούν οι ομάδες εργασίας με συγκεκριμένους όρους εντολής και θα γίνει ουσιαστική διαπραγμάτευση των ουσιωδών πτυχών του Κυπριακού και προσθέτει ότι από αυτή τη διαπραγμάτευση θα προκύψει η συνολική λύση του Κυπριακού.
Αυτή είναι η διαδικασία.

Ερ. Ωστόσο, προκαλούνται αντιδράσεις από τους πολιτικούς σας αντιπάλους όταν εσείς ή στελέχη του επιτελείου σας λέτε πως από αυτή την συμφωνία θα προκύψει η λύση του Κυπριακού. Σας προσάπτουν ότι με αυτό τον τρόπο δεν λαμβάνεται υπόψην το τι έχει προηγηθεί στο Κυπριακό τις τελευταίες δεκαετίες…


Απ. Είναι κανείς που διαφωνεί ότι από την διαπραγμάτευση των ουσιωδών πτυχών πρέπει να προκύψει η συνολική λύση του Κυπριακού; Αν είναι κανείς που διαφωνεί να το πει. Αυτοί που διαφωνούν είναι εκείνοι που ίσως ενδόμυχα θέλουν να επανέλθει το σχέδιο Ανάν. Έχω δηλώσει επανειλημμένα ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση του Κυπριακού, όποτε και όπου γίνει, πρέπει να έχει ως αντικείμενο τις ουσιώδεις πτυχές του Κυπριακού. Το εδαφικό, το περιουσιακό, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την επιστροφή των προσφύγων, την απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων, το θέμα των εγγυήσεων, το θέμα των εποίκων και της δομής του κράτους κ.α. Αυτά και πολλά άλλα είναι τα ζητήματα που συνιστούν το Κυπριακού. Αυτά περιέχονται και στο σχέδιο Ανάν αλλά με λανθασμένο περιεχόμενο. Αυτό λοιπόν είναι το περιεχόμενο της οποιασδήποτε μελλοντικής διαπραγμάτευσης.
Τι σημαίνει όμως «δεν λαμβάνεται υπόψη το τι έχει προηγηθεί στο Κυπριακό»; Όταν λέμε τι έχει προηγηθεί, εννοούμε αυτές τις επικεφαλίδες στις οποίες αναφέρθηκα και οι οποίες πρέπει να τύχουν διαπραγμάτευσης.

Ερ. Αν σας ζητούσε κανείς να υπολογίσετε πόσο μέρος της συνολικής λύσης θα καταλαμβάνει εκείνο που έχει ήδη συμφωνηθεί και πόσο αυτό που θα συμφωνηθεί, τι θα απαντούσατε;

Απ. Δεν υπάρχουν μαθηματικοί υπολογισμοί. Αν είναι το 99% συμφωνημένο αλλά η κυριαρχία θα είναι διπλή, δηλαδή το 1% τι γίνεται; Αυτά που περιλαμβάνονται σε προηγούμενες προτάσεις όπως το σχέδιο Ανάν, μπορούν να αναδιατυπωθούν ή να ανατραπούν πλήρως αναλόγως του θέματος. Ασφαλώς αυτά είναι πάνω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αν τα βάλουμε εμείς, θα τα βάλουν οι Τούρκοι. Όσοι με επικρίνουν γι΄αυτά τα πράγματα έχουν κατά νουν να μην ξεφύγουν από το σχέδιο Ανάν. Λέει το σχέδιο Ανάν ότι οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες, Υπουργεία κ.α όπου ο πρόεδρος ή ο διευθυντής είναι Ελληνοκύπριος, ο υποδιευθυντής να είναι Τουρκοκύπριος και αντίθετα. Παντού. Δηλαδή διπλασιασμός της δημόσιας υπηρεσίας και πρόσθετα, οι αποφάσεις να λαμβάνονται και από τους δύο. Είναι μια συνταγή για συνεχή αδιέξοδα. Εμείς λέμε: Μάλιστα, να μετέχετε στα Υπουργεία, στις υπηρεσίες αλλά γιατί να διπλασιάσουμε τους υπαλλήλους; Να τα χωρίσουμε. Στο 70-30 ή στο 80-20, η αναλογία θα είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης, και από εκεί και πέρα, διαλέξετε ποια Υπουργεία ή υπηρεσίες θέλετε. Διάλεξε πρώτος κ. Ταλάτ ποια θέλεις.Μετά διαλέγω εγώ. Να μην κατηγορηθεί κανείς ότι πήρε όλα τα σημαντικά. Όταν συμπληρώσεις το ποσοστό που έχει συμφωνηθεί, σταματάς.
Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζεται η ουσιαστική συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στην Κυβέρνηση και αποτρέπεται ότι όλες οι αποφάσεις θα είναι 50-50 που είναι συνταγή αδιεξόδων.

Ερ.Η τουρκική πλευρά επαναφέρει τον τελευταίο καιρό όλο και πιο ανοιχτά το ενδεχόμενο επαναφοράς του σχεδίου Ανάν. Πόσο υπαρκτός είναι αυτός ο κίνδυνος;

Απ. Υπάρχει κανείς που αμφιβάλλει ότι στις επόμενες διαπραγματεύσεις η τουρκική πλευρά θα επιμένει στο σχέδιο Ανάν; Είναι άποψη τους. Οι πολιτικοί μου αντίπαλοι έκαναν την γκάφα στην προσπάθεια τους να με επικρίνουν να μιλούν για τον δήθεν κακό χειρισμό που έκανα στο Κυπριακό μετά από το σχέδιο Ανάν. Εκείνοι το αναβιώνουν. Εν πάση περιπτώσει κανείς ξένος δεν μιλά γι’ αυτό το θέμα όπως μιλούσε το 2004, ότι είναι η μόνη οδός το σχέδιο Ανάν. Ετσι έλεγαν και έτσι είπε πρόσφατα ο Λόρδος Χάνει. Ποιος όμως κατάφερε αυτό το πράγμα; Αυτοί που το υποστήριζαν ή δική μου τακτική και πολιτική; Δηλαδή για να δεχτούν οι άλλοι ότι το σχέδιο Ανάν έπαυσε να είναι η μόνη οδός στο Κυπριακό. Όμως οι συνομιλητές μας, δηλαδή οι Τουρκοκύπριοι, καθοδηγούμενοι από την Άγκυρα, ναι εκείνοι θα το επαναφέρουν.

Ερ. Σας επικρίνουν πάντως ότι υποβαθμίζετε τον ρόλο των Τουρκοκυπρίων την ίδια ώρα που υποδεικνύετε ότι η Τουρκία δέχεται μόνον διχοτομικές λύσεις και διερωτούνται οι αντίπαλοι πώς θα επιτύχετε τη λύση του Κυπριακού.

Απ. Αυτά δεν τα είπα εγώ, εκείνοι τα συνάγουν. Σίγουρα οι Τουρκοκύπριοι είναι οι συνομιλητές μας, σίγουρα αν τα καταφέρουμε να πείσουμε τους Τουρκοκύπριους, αποκτούμε ένα σημαντικό βάθρο. Ούτε υποτιμώ, ούτε υποβαθμίζω τον παράγοντα Τουρκοκύπριοι, ταυτόχρονα όμως δεν τον αναβαθμίζω με την έννοια ότι οι Τ/κ θα πείσουν την Άγκυρα να αλλάξει την πολιτική της στο Κυπριακό για να μην αναφερθώ στα περί επανάστασης των Τ/κ. Όπως και στα περισσότερα θέματα, η αλήθεια είναι κάπου στην μέση όχι στα άκρα. Σας διαβεβαιώνω, δεν ξεχνώ ποτέ πως ό,τι γίνει, το πρώτο βήμα είναι με τους Τουρκοκύπριους. Ούτε ποτέ επεδίωξα, όπως γράφουν κάποιοι, οι συνομιλίες να γίνονται με την Άγκυρα . Η ‘Άγκυρα είναι εκ του σύνεγγυς συνομιλητής μας, δεν υπάρχει πιθανότητα για απευθείας συνομιλίες μαζί της, τουλάχιστον όπως είναι οι θέσεις της σήμερα.

Ερ. Σας προσάπτουν, οι πολιτικοί σας αντίπαλοι έναν μακρύ κατάλογο αρνητικών εξελίξεων στο θέμα της αναβάθμισης του ψευδοκράτους. Η φράση σας «σπουδαία τα λάχανα» που την είπατε σχολιάζοντας κάποιες προσπάθειες του κατοχικού καθεστώτος για αναβάθμιση, συζητήθηκε πολύ και επικριθήκατε γι’ αυτήν…


Απ. Δεν βρήκαν τίποτε άλλο…Δηλαδή επειδή κάποιος «υπουργός» του ψευδοκράτους επισκέπτεται μιαν διεθνή εταιρεία, όπως γίνεται συχνά και επιδιώκει μια οικονομική συμφωνία, είναι αυτό αναβάθμιση ώστε οι αντίπαλοι μου να τοποθετούν αυτό το γεγονός στον κατάλογο τους με τις αρνητικές εξελίξεις;
Προσπαθούν να δημιουργήσουν εντυπώσεις για πράγματα που δεν έχουν ουσία. Ας τα πάρουμε ένα-ένα. Το δρομολόγιο κατεχόμενης Αμμοχώστου-Λατάκειας. Εξαρτάται από εμάς; Άσκησε πιέσεις η Τουρκία. Η δική μας η δουλειά ποια είναι; Να προσπαθήσουμε να το αποτρέψουμε και το αποτρέπουμε, πιστεύω ότι έχει ανατραπεί σε μεγάλο βαθμό. Δεύτερο, άνοιξε το ψευδοκράτος εμπορικό γραφείο στην Ιταλία. Έχουμε δήλωση από την Ιταλική κυβέρνηση, επίσημη ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτα επειδή πρόκειται για μια εμπορική εταιρεία. Θέλω εγώ να γίνει εμπορικό γραφείο του ψευδοκράτους στην Ιταλία; Βεβαίως όχι. Το άλλο με τους δύο Ιταλούς βουλευτές που ζήτησαν την «υπηκοότητα» του ψευδοκράτους. Τι έγινε λοιπόν; Αναγνωρίστηκε το ψευδοκράτος; Δηλαδή το 1963 όταν έγινε ο διαχωρισμός δεν καταβλήθηκε η ίδια προσπάθεια; Μπορώ να απαριθμήσω πολύ χειρότερα πράγματα που έγιναν τότε, μετά την τουρκοανταρσία, σε σχέση με εκείνα που γίνονται σήμερα. Είναι μερικές χώρες που λένε, ναι δεν μπορούμε να τους αναγνωρίσουμε, αλλά μπορούμε να αναπτύξουμε μαζί τους κάποιες σχέσεις, έχουν μιαν οντότητα. Αναπτύσσοντας οικονομικές σχέσεις, λένε, μαζί τους, καθιστούμε πιο εφικτή την επανένωση. Λανθασμένη εντύπωση βεβαίως, αλλά αυτή είναι η άποψη τους. Είναι αυτά «χαστούκια» σε βάρος μας; Αποφάσισε η Γερμανική Βουλή-παρεμπιπτόντως, 30 βουλευτές ήταν στην συνεδρία- να εγκρίνει εκείνο το ψήφισμα, το οποίο η Γερμανική Κυβέρνηση, και αυτό είναι το σημαντικό, είπε ότι δεν την δεσμεύει. Σίγουρα, ήταν μια πολύ δυσμενής εξέλιξη. Όμως γιατί δεν λένε για το ψήφισμα 450 του Αμερικανικού Κογκρέσου, τον περασμένο Σεπτέμβριο, στο οποίο περιέχονται οι δικές μας θέσεις; Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η τουρκική πλευρά πέτυχε επίσημη αναγνώριση ή οποιαδήποτε επίσημη σχέση; Η απάντηση είναι όχι.
Πήγε ο κ. Αβτζί στο Βρετανικό Κοινοβούλιο. Μας δεν τον προσκάλεσε το Βρετανικό Κοινοβούλιο. Τον κάλεσε ένας Λόρδος. Είναι γνωστό ότι στο Κοινοβούλιο προσκαλούνται πολλοί. Υπάρχουν ειδικοί χώροι. Πήγαν και Ελληνοκύπριοι κατά καιρούς, ο κ. Χριστόφιας, ο κ. Λιλλήκας και άλλοι. Πώς είναι δυνατόν αυτό το πράγμα να το ανάγουν κάποιοι σε αναγνώριση; Δεν υποβαθμίζω ορισμένα γεγονότα, θεωρώ όμως ότι δεν έχουν αποφασιστική σημασία στις πολιτικές εξελίξεις.

Ερ. Θεωρείτε ότι είναι συντονισμένη η προσπάθεια αναβάθμισης του ψευδοκράτους και ικανοποίησης της Τουρκίας για την στάση της στο δημοψήφισμα;

Απ. Ναι, είναι συντονισμένη αυτή η προσπάθεια και είναι από δύο κατευθύνσεις. Κάποιες χώρες, πιστεύουν πως έτσι βοηθούν την επανένωση (ΗΠΑ, Βρετανία κ.α.) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία λέγει πως ένεκα της απόφασης της 26ης Απριλίου του 2004 για το απευθείας εμπόριο-εμείς τότε δεν είχαμε γίνει μέλος της ΕΕ, δεν μπορούσαμε να ψηφίσουμε- πρέπει να εφαρμόσει αυτόν τον κανονισμό. Αρα, ναι υπάρχει αυτή η προσπάθεια και είναι κακή. Γι’ αυτό όμως αγωνιζόμαστε και τέσσερα χρόνια τώρα δεν τα κατάφεραν παρά το γεγονός ότι αυτός ο κανονισμός χρειάζεται απλή πλειοψηφία και όχι ομοφωνία. Παρά λοιπόν την δήθεν απομόνωση μας, το γεγονός ότι έχουν εξασφαλίσει αρκετούς ψήφους για να εφαρμόσουν αυτό τον κανονισμό δεν είναι σημαντικό; Γιατί κάποιοι δεν επιμετρούν αυτό το γεγονός;
Έχουμε αρκετή υποστήριξη στη βάση του ότι αυτός ο κανονισμός είναι αντίθετος στην προσπάθεια επανένωσης της Κύπρου.


Ερ. Η Τουρκία συνεχίζει να αρνείται να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στην ΕΕ. Το 2009 επαναξιολογηθεί η ενταξιακή της πορεία. Ποιά στάση θα τηρήσετε αν επανεκλεγείτε;


Απ. Η στάση μας είναι διαμορφωμένη και εφαρμόζεται με απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου. Καμία πολιτική δύναμη δεν υποστήριξε ότι πρέπει να θέσουμε βέτο στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Ποτέ, έχω τα πρακτικά. Η συμφωνία μας ήταν ότι θα προσπαθήσουμε να ανταλλάξουμε την ένταξη της Τουρκίας με κάποιες αποφάσεις που να ευνοούν την Κύπρο. Θυμάστε ποια κριτική είχε ασκηθεί στον τότε Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Ιακώβου επειδή είχε καταθέσει έναν κατάλογο με σημεία και απαιτήσεις. Φυσικά αυτοί που έχουν πείρα από διαπραγματεύσεις γνωρίζουν ότι ζητάς πολλά για να πάρεις αυτό που επιδιώκεις. Ναι, δεν μπορέσαμε να πετύχουμε όλα όσα θέλαμε. Προσπαθήσαμε αλλά δεν τα καταφέραμε. Πετύχαμε όμως κάποια πράγματα, όπως η εφαρμογή του πρωτοκόλλου της τελωνειακής, η ομαλοποίηση των σχέσεων της Τουρκίας με την Κυπριακή Δημοκρατία κ.α. Εκ τότε προσπαθούμε να πετύχουμε κι άλλα. Υπάρχουν 35 διαπραγματευτικά κεφάλαια και σε κάθε κεφάλαιο που πάει να ανοίξει εμείς και άλλες χώρες, προωθώντας και τα δικά τους ζητήματα, θέτουμε θέματα που σχετίζονται με την Κύπρο να μπουν ως όροι στην Τουρκία. Για παράδειγμα ζητούμε όπως στο σχέδιο δράσης που υποβάλλει η Τουρκία για κάθε κεφάλαιο, να πει ποια μέτρα θα πάρει για να διασυνδεθεί με την Κύπρο. Τι πρέπει δηλαδή να κάνουμε; Να θέσουμε βέτο; Ενεργούμε από πριν και με πρόγραμμα. Όσον αφορά τα λεγόμενα 62 βέτο, δεν είναι δική μου φράση, είναι φράση του κ. Ολι Ρεν, την είπε στο Ευρωκοινοβούλιο αναφέροντας πως η Κυπριακή Δημοκρατία έχει 62 βέτο. Αυτό λοιπόν κάνουμε.
Για να ανοίξει κεφάλαιο η Τουρκία, ζητούμε ορισμένα πράγματα, αν δεν τα ικανοποιήσει, δεν συναινούμε. Στην αρχή είμασταν μόνοι μας, τώρα είναι κι άλλοι και πρέπει να επισημάνω ότι το κλίμα τώρα μας επιτρέπει να είμαστε πιο απαιτητικοί και να ασκούμε περισσότερη πίεση.

Ερ. Οι θέσεις της Γαλλίας και Γερμανίας που τάσσονται υπέρ μιας προνομιακής ή ειδικής σχέσης της Τουρκίας με την ΕΕ, δεν μας προκαλεί ανησυχίες;

Απ. Όχι. Εμείς έχουμε εδώ και πολύ καιρό επαφές με την Γαλλική Κυβέρνηση. Αν προωθηθεί αυτό το θέμα, θα είναι μια συμφωνία της ΕΕ με τρίτη χώρα και όλες οι συμφωνίες της ΕΕ με τρίτες χώρες πρέπει να επικυρώνονται ομόφωνα. Να είστε βέβαιος πως όποτε προταθεί μια τέτοια συμφωνία με την Τουρκία -αν και η Τουρκία την θέλει- εμείς θα ζητήσουμε να διασφαλίζονται οι υποχρεώσεις της απέναντι στην Κύπρο.

Ερ. Εμείς όμως είμαστε υπέρ της πλήρους ένταξης, δεν είναι;

Απ. Ναι, είμαστε υπέρ της πλήρους ένταξης, νοουμένου ότι η Τουρκία θα συμμορφωθεί με όλες τις υποχρεώσεις της.


Ερ. Είμαστε λίγες μέρες πριν από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών. Θα θέλαμε να προβείτε σε μια αποτίμηση της προεκλογικής εκστρατείας.

Απ. Πρέπει να επισημανθεί ότι όλοι οι υποψήφιοι έχουν θέσει ενώπιον του λαού προγράμματα. Είναι ουσιώδες και αποτελεί ένα υγιέστατο στοιχείο για την δημοκρατία μας. Θεωρώ επίσης ότι το επίπεδο του πολιτικού διαλόγου που γίνεται είναι πολύ καλό. Σε άλλες χώρες τα πράγματα είναι κατά πολύ χειρότερα.

Ερ. Αν σας ζητούσαμε να μας απαριθμήσετε τα πιο σημαντικά επιτεύγματα της Κυβέρνησης σας αυτή την πενταετία ποια θα αναφέρνατε;

Απ. Εγώ λέγω ότι έχει επιτευχθεί πραγματική αλλαγή. Υπάρχει μεγαλύτερο επίτευγμα από την εξυγίανση της οικονομίας; Για όνομα του θεού. Από το 1971 για πρώτη φορά δεν έχουμε ελλειμματικό προϋπολογισμό και όχι μόνο για ένα έτος. Για να ενταχθεί μια χώρα στην Ευρωζώνη, ελέγχονται τα πάντα. Ακούσατε τι είπε ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο Προεδρεύων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και άλλοι; Όχι τα συγχαρητήρια που μας απεύθυναν, αλλά για τα επιτεύγματα μας τα οποία βλέπουν με θαυμασμό. Και όλα αυτά έγιναν χωρίς την επιβολή νέων φόρων. Η εισαγωγή της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης είναι μικρό επίτευγμα; Λυπούμαι που το λέω, αλλά όταν την εξήγγειλα από το Συνεδριακό Κέντρο, είχα πει ότι δεν είναι εργασία μιας Κυβέρνησης ή μιας γενιάς, γι’ αυτό χρειάζονται χρόνια και απαιτεί συνεργασία όλων των παραγόντων, καθηγητών, δασκάλων, μαθητών, γονέων. Έχοντας αυτά κατά νουν, δηλώνω ότι δεν διεκδικώ πολιτικό όφελος γι’ αυτό το θέμα.
Η εισαγωγή του θεσμού των Επιτρόπων δεν είναι σημαντικό μέτρο; Και ξέρετε, δεν είναι μόνο τίτλοι, οι άνθρωποι δουλεύουν, ο θεσμός δουλεύει. Είναι τόσα πολλά, που δεν μπορώ να τα απαριθμήσω σε μια συνέντευξη.

Ερ. Ωστόσο κύριε Πρόεδρε, οι ανθυποψήφιοι σας υποστηρίζουν ότι επί της δικής σας προεδρίας ευημερούν οι αριθμοί και όχι οι πολίτες…

Απ. Είναι μια ωραία φράση που την είπε ο Γεώργιος Παπανδρέου την πήραν και την επαναλαμβάνουν. Εγώ ισχυρίζομαι ότι ευημερούν οι πολίτες και ως αποτέλεσμα έχουμε βελτίωση των αριθμών. Ο διπλασιασμός των κοινωνικών παροχών είναι αριθμοί; Διπλασιασμός, παρακαλώ, σε πέντε χρόνια. Η αύξηση των συντάξεων και όλα τα άλλα μέτρα που λήφθησαν για τις μονογονεϊκές οικογένειες τι είναι; Πρέπει να δεχτούμε ότι μετά την ένταξη μας στην ΕΕ δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις τιμές. Έτσι προσπαθούμε να ελέγξουμε την αγορά, να διαφυλάξουμε τον καταναλωτή από την αισχροκέρδεια και τις αυξήσεις. Προσλάβαμε εκατόν νέους επιθεωρητές για να διαπιστώνουμε τα προβλήματα και να αποκαλύπτουμε τις αδικαιολόγητες αυξήσεις και να τις δημοσιοποιούμε. Από εκεί και πέρα είναι ελεύθερη αγορά, αυτό το φαινόμενο δεν παρατηρείται μόνο στην Κύπρο. Για παράδειγμα, ήταν αναμενόμενο πως όλα τα παράγωγα του άρτου θα αυξάνονταν, αφού τα εισάγουμε. Ευτυχώς, λόγω της ισχυρής μας οικονομίας και της εισαγωγής του ευρώ, προστατευόμαστε από την πτώση του δολαρίου.

Ερ. Συμμερίζεστε την άποψη ότι είναι «ντέρπι» αυτές οι εκλογές;

Απ. Εγώ όλες τις εκλογές τις θεωρώ «ντέρπι». Ούτε πιστεύω πολύ στις δημοσκοπήσεις. Βέβαια όταν σε τόσες δημοσκοπήσεις είσαι πρώτος, πιστεύω ότι το λεγόμενο στατιστικό λάθος δεν είναι μόνο για μένα.

Ερ. Οι αντίπαλοι σας αρχίζουν σιγά-σιγά να ανοίγουν τα χαρτιά τους για τον β’ γύρο των εκλογών. Βλέπουμε ανοίγματα από τον Πρόεδρο του ΔΗΣΥ προς το ΑΚΕΛ, τον κ. Χριστόφια να λέει ότι θα συζητήσει με όλους. Εσείς δεν θα κάνετε κάποιο άνοιγμα;

Απ. Η δική μου υποψηφιότητα απευθύνεται στους πολίτες. Οι ηγεσίες των κομμάτων μπορούν να συνεργαστούν, από εκεί και πέρα είναι οι πολίτες.


Ερ. Ο κ. Κασουλίδης στην συνέντευξη του στο ΚΥΠΕ είπε ότι δεν διαφωνεί με τις θέσεις του κ. Χριστόφια στο Κυπριακό. Θεωρείτε ότι αν κάποιος από τους δύο αυτούς υποψήφιους δεν περάσει στον β’ γύρο των εκλογών, είναι πιθανόν να μείνετε μόνος.

Απ. Δεν γνωρίζω ποιες είναι οι θέσεις των κυρίως Κασουλίδη και Χριστόφια στο Κυπριακό. Δεν μας είπαν ούτε ο ένας ούτε ο άλλος τι εννοούν όταν μιλούν για πρωτοβουλίες, ποιο το περιεχόμενο τους. Εν πάση περιπτώσει, στις εκλογές ψηφίζουν οι ψηφοφόροι.

Ερ. Πόσο εφικτό είναι να συνεργαστείτε με κάποιο από τα μεγάλα κόμματα;

Απ. Δοθείσης της αριθμητικής διάταξης των κομμάτων στην Κύπρο, δεν μπορεί κανείς να εκλεγεί χωρίς συνεργασία με ψηφοφόρους άλλων κομμάτων. Όσον αφορά την συνεργασία μεταξύ ηγεσιών, αυτό είναι μια άλλη υπόθεση.

Ερ. Οι ηγεσίες όμως επηρεάζουν…

Απ. Βεβαίως επηρεάζουν.

Ερ. Ποια μορφή θα έχει η Κυβέρνηση που θα σχηματίσετε αν εκλεγείτε;

Απ. Δεν υπάρχει καμία δέσμευση. Ρωτήστε τους συνεργάτες μου και τα κόμματα που με στηρίζουν. Είναι όμως φυσική αρχή ότι εκείνοι με τους οποίους έχω συνάψει συμφωνία επί του προγράμματος, όταν το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να εφαρμοστεί, να συμμετάσχουν στην εφαρμογή του. Επαναλαμβάνω, όμως πως ούτε αριθμός, ούτε κάτι άλλο έχει συζητηθεί.

Ερ. Σε περίπτωση επανεκλογή σας, προτίθεστε να προχωρήσετε σε ανανέωση του Εθνικού Συμβουλίου;

Απ. Πιστεύω ότι πρόκειται για ένα χρησιμότατο θεσμό. Είχα συμβουλεύσει τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, όταν αυτός σκεφτόταν το ενδεχόμενο σχηματισμού Κυβέρνησης εθνικής ενότητας, να συστήσει αυτόν τον θεσμό αποκλειστικά για το εθνικό θέμα. Ο ΔΗΣΥ και ο κ. Αναστασιάδης αποχώρησε λέγοντας ότι διαρρέεται το περιεχόμενο των συνεδριάσεων. Μα οι πρώτοι που κάνουν τις διαρροές είναι αυτοί. Τι μπορεί να κάνει ο Πρόεδρος για να εμποδίσει τις διαρροές; Αφού λέγαμε καμιά φορά της στενογράφου που κρατούσε τα πρακτικά «πάρε τα από τις εφημερίδες»! Μετά, είπε ο ΔΗΣΥ πως αντί να παράγεται πολιτική, αναλισκόμαστε σε μονολόγους. Ποια η δική μου ευθύνη; Τα μέλη συμμετέχουν για να εκφράζουν τις απόψεις του και να συμβουλεύουν τον Πρόεδρο. Ευθύνομαι εγώ για τον τρόπο που γίνεται η συζήτηση. Πρόκειται για ένα συμβουλευτικό σώμα. Μετά τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, δεν υπάρχει Πρόεδρος που να συγκάλεσε το σώμα τόσες πολλές φορές όσες εγώ. Πολύωρες συνεδρίες με ευχέρεια να πει ο καθένας ό,τι θέλει. Αν μετά τις εκλογές, υπάρξει η καλή θέληση, τότε μπορούμε μ’ ένα πιο εποικοδομητικό τρόπο να προωθήσουμε τα θέματα μας. Η αδυναμία ή η δύναμη του Εθνικού Συμβουλίου είναι τα μέλη του, όχι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.